Bułgarskie ciasto z serem (banica) – śniadanie, które pachnie Nowym Rokiem

W Bułgarii banica – ciasto z cienkich płatów przełożonych serem – jest wszędzie. Kupuje się ją rano w piekarni, zawiniętą w papier, i je w drodze do pracy, popijając ajranem albo bozą – gęstym, lekko kwaśnym napojem ze sfermentowanego zboża. Jest też obowiązkowym punktem domowego stołu w dni świąteczne. Dla wielu Bułgarów to smak dzieciństwa w najczystszej postaci.

Trzy składniki, wiele wersji

Podstawą są kori, czyli cieniutkie płaty ciasta podobnego do filo. Między nie wkłada się nadzienie z białego sera sirene, jajek i kwaśnego mleka lub jogurtu. Sirene to solankowy ser, najczęściej krowi lub owczy, o konsystencji i smaku zbliżonym do fety. W Polsce najłatwiej znaleźć go pod nazwą „ser bałkański” albo „ser typu bułgarskiego”.

Banicę układa się warstwami, zwija w rulony i układa w ślimaka albo po prostu marszczy płaty ciasta w formie, by nadzienie wypełniło wszystkie przestrzenie. Są też wersje z dynią i orzechami na słodko, ze szpinakiem, porem czy kapustą kiszoną. Klasyka pozostaje jednak przy serze.

Ser jest tu kluczowy. Sirene z owczego mleka jest bardziej wyrazisty i słony, krowi – łagodniejszy i kremowy. Jeśli używacie fety, warto sprawdzić jej słoność przed przygotowaniem nadzienia, bo niektóre gatunki są bardzo słone i wtedy lepiej zmieszać je z odrobiną twarogu.

Noworoczne wróżby

W noc sylwestrową banica nabiera dodatkowego znaczenia. Do środka wkłada się kasmeti, czyli małe karteczki z życzeniami zawinięte w folię aluminiową: zdrowie, miłość, podróż, awans, nowy dom. Czasem dochodzi do tego moneta albo gałązka derenia, symbol zdrowia. Każdy domownik losuje swój kawałek i czyta, co przyniesie mu nowy rok. Podobny zwyczaj obchodzi się także w Boże Narodzenie.

Banica ma również swoje miejsce w zwykłym, codziennym jedzeniu. W bułgarskich piekarniach i barach śniadaniowych kupuje się ją na kawałki, często jeszcze ciepłą. Wielu Bułgarów mieszkających za granicą przyznaje, że to jeden ze smaków, za którymi tęskni najbardziej, i piecze ją w domu przy każdej okazji.

Gdzie szukać oryginału

Przepisów na banicę jest w bułgarskim internecie niezliczenie wiele, a każdy dom przysięga na swoje proporcje. Bardzo przejrzysty klasyczny wariant z serem i jogurtem znajdziecie na portalu recept.bg. Strona jest w cyrylicy, ale tłumaczenie automatyczne radzi sobie z nią dobrze, a zdjęcia etapów mówią same za siebie.

Banica na słodko

Najpopularniejszą słodką odmianą jest tikvenik, banica z dynią. Startą dynię miesza się z cukrem, cynamonem i posiekanymi orzechami włoskimi, zawija w ciasto i piecze, a na koniec posypuje cukrem pudrem. To typowy przysmak jesienny i zimowy, często pojawiający się na stole w okresie świąt. Inną wersją jest mlyachna banica, czyli mleczna, w której płaty ciasta zalewa się słodką masą z mleka, jajek i cukru. Po upieczeniu przypomina trochę zapiekany budyń z chrupiącą skórką. Obie wersje są dobrym pomysłem dla osób, które wolą słodkie śniadania.

Dynia do tikvenika powinna być słodka i niezbyt wodnista, na przykład piżmowa. Po starciu warto ją lekko odcisnąć, żeby ciasto nie rozmiękło w trakcie pieczenia.

Kilka praktycznych uwag

Ciasto filo z polskich sklepów jest zwykle nieco grubsze niż bułgarskie kori, dlatego nie trzeba smarować tłuszczem każdego płatu – wystarczy co drugi. Nadzienie powinno być dość płynne, bo w trakcie pieczenia ciasto wchłania wilgoć. Niektóre przepisy dodają do jogurtu szczyptę sody oczyszczonej, co lekko spulchnia masę. Po upieczeniu banica powinna odpocząć kilkanaście minut pod ściereczką. Najlepiej smakuje na ciepło, ale nie prosto z pieca.

Karta przepisu

Bułgarskie ciasto banica z serem

Przygotowanie

25 min

Pieczenie

40 min

Razem

1 godz. 20 min

Porcje

8 porcji

Składniki

• 400 g ciasta filo
• 300 g sera bałkańskiego (sirene lub feta)
• 4 jajka
• 400 g jogurtu naturalnego
• ½ łyżeczki sody oczyszczonej
• 80 g masła
• 3 łyżki oleju

Przygotowanie

1. Rozgrzej piekarnik do 190°C. Roztop masło i połącz z olejem.
2. Ser rozdrobnij widelcem. Jajka roztrzep z jogurtem i sodą, dodaj ser.
3. Formę o wymiarach około 25 × 30 cm wysmaruj tłuszczem.
4. Układaj płaty filo, lekko je marszcząc, i polewaj nadzieniem. Co drugi płat skrop tłuszczem.
5. Wierzch posmaruj resztą tłuszczu i pokrój banicę na porcje przed pieczeniem.
6. Piecz około 40 minut na złoto. Przykryj ściereczką na 15 minut przed podaniem.

Drukuj przepis